Sprzeciwiamy się tej decyzji z kilku zasadniczych powodów wynikających z historii, argumentów merytorycznych i finansowych.
Po pierwsze, o potencjalnej kopalni cynku i ołowiu w rejonie Zawiercia mówi się co najmniej od lat 50. XX wieku. Polscy geolodzy od dawna znają te złoża. W drugiej połowie ubiegłego wieku wykonano około tysiąca odwiertów na koszt państwa. Koncepcja budowy kopalni pochodzi z lat sześćdziesiątych. Rathdowney nie odkrył Ameryki. Zlecił za to wykonanie jedynie dodatkowych 310 wierceń . Firma miała więc do dyspozycji ogromny materiał badawczy – zarówno własny, jak i ten, za który płacił Skarb Państwa. Od 2010 roku, kiedy uzyskała pierwszą koncesję, minęło 15 lat. W naszej ocenie to był aż nadto długi czas, by zdecydować: albo spółka składa wniosek o koncesję wydobywczą, albo wycofuje się z projektu.
Od początku 2015 roku nie uzyskaliśmy żadnego potwierdzenia, że kolejne badania geologiczne były w ogóle kontynuowane. Czy przez 10 ostatnich lat wykonano jakiekolwiek wiercenia badawcze? Może tak, ale kanadyjska firma nie ujawnia tych informacji. Strzeże ich, jak Templariusze tożsamości Chrystusa w książce Dana Browna. Czy tak powinno wyglądać transparentne działanie i informowanie mieszkańców regionu zawierciańskiego o postępach w badaniach? Wszak dotyczą one ziemi, na której żyjemy. Skoro jednak nie ma konkretnych informacji, pojawiają się domysły. Bo może nie chodzi już teraz o badania? Firma wnioskuje bowiem o przedłużenie koncesji na dalsze poszukiwania, podpinając się pod modny obecnie temat „surowców strategicznych”. Przez półtorej dekady mowa była o cynku i ołowiu, dziś nagle – przy korzystnej koniunkturze politycznej i geopolitycznej – pojawia się wątek „dodatkowych surowców”. W naszej ocenie jest to wyłącznie wybieg formalny, umożliwiający dalsze blokowanie terenu, a nie realny etap badawczy na drodze dojścia do inwestycji. Być może chodzi o to, żeby zyskać czas, w którym polski rząd uzna zawierciańskie rudy cynku i ołowiu za „złoża strategiczne”. A wtedy ta firma nie będzie musiała już nikogo pytać o zgodę, nie będzie się przejmować protestami mieszkańców. Będzie miała „glejt”, że może stawiać kopalnię. Ale czy na pewno ona to zrobi?
Sytuacja finansowa kanadyjskiej firmy to nasz drugi argument, żeby nie przedłużać jej koncesji na badania. Firma miała i ma poważne problemy finansowe. Wystarczy zajrzeć na portal giełdy w Toronto, gdzie od lat widać, że Rathdowney notorycznie jest „na minusie”. Każdy może zapoznać się z raportami spółki, które sa publikowane dla akcjonariuszy.
https://www.marketscreener.com/quote/stock/RATHDOWNEY-RESOURCES-LTD-49478583
Nas zaintrygowało najbardziej złożone przez spółkę w maju 2025 r. sprawozdanie roczne za 2024 rok. A to dlatego, że wynajęta przez Rathdowney firma audytorska De Visser Gray – doświadczony podmiot specjalizujący się w sektorze górniczym w Kanadzie i USA – wprost podważyła możliwość kontynuacji działalności spółki. To nie jest nasza opinia, ale wniosek profesjonalnego audytora.
Co więcej, problemy finansowe dotyczą nie tylko lokalnej spółki Rathdowney Polska, ale również innych podmiotów powiązanych w ramach tej samej grupy kapitałowej. Trudno więc oczekiwać nagłej, cudownej poprawy kondycji finansowej.
Zadajemy więc proste pytania:
- Jak można poważnie traktować potencjalnego inwestora, którego dalsze funkcjonowanie kwestionuje wynajęty przez nią audytor?
- Jak polski rząd – odpowiedzialny za krajowe surowce – może udzielać koncesję firmie, która od lat nie jest w stanie przejść z fazy „wiecznych badań” do fazy realnej decyzji inwestycyjnej?
Naszym zdaniem firma o wątpliwym statusie finansowym, nie powinna otrzymywać kolejnych zgód – mówiąc obrazowo – nawet na dalsze „dłubanie” w ziemi, a co dopiero na projekt o tak poważnych konsekwencjach środowiskowych i społecznych.
