Czy chciałbyś mieszkać w sąsiedztwie wielkiego stawu poflotacyjnego o powierzchni co najmniej 1 kilometra, na którym znajdują się odpady z wydobycia cynku i ołowiu? Gdzie można znaleźć całą tablicę Mendelejewa, łącznie z trującymi: talem, arsenem, kadmem, galem, cynkiem i ołowiem? W dodatku zmielonymi do takich mikrocząsteczek, że wiatr będzie je rozpylał na dziesiątki kilometrów wokoło? Skoro nad Polskę przenoszone są czasem piaski z Sahary, to i ten trujący pył będzie wszędzie, nawet w płucach mieszkańców Krakowa, Katowic czy Częstochowy. A co dopiero z powietrzem, którym oddychają ludzie w Łazach, Ogrodzieńcu, Porębie czy Zawierciu?
Jura – miejsce do życia
Wiele gmin powiatu zawierciańskiego, jak i samo Starostwo Powiatowe w Zawierciu promuje swoje tereny jako bardzo atrakcyjne pod względem inwestycyjnym. Są działki dla przedsiębiorców, ale też dla budownictwa wielo- i jednorodzinnego. Ceny działek budowlanych w powiecie zawierciańskim, obejmującym Zawiercie, Porębę, Ogrodzieniec i Łazy, są zróżnicowane i zależą od lokalizacji, powierzchni oraz przeznaczenia gruntu.
Na przykład w Zawierciu ceny działek budowlanych zaczynają się od około 92 zł/m². Przykładowo, działka o powierzchni 1 200 m² jest oferowana za 110 000 zł. W Ogrodzieńcu, w pobliżu słynnego zamku, który był scenografią dla znanego filmu „Wiedźmin”, średnia cena działek budowlanych wynosi około 116 zł/m². Najtańsze działki można nabyć za około 60 000 zł, a najdroższe osiągają ceny do 870 000 zł.
Wpływ planowanej kopalni cynku i ołowiu na wartość działek
Planowana budowa kopalni cynku i ołowiu w regionie może jednak wpłynąć na wartość działek budowlanych. Inwestycje przemysłowe, zwłaszcza związane z wydobyciem surowców, mogą prowadzić do spadku cen nieruchomości w okolicy ze względu na potencjalne uciążliwości, takie jak hałas, zanieczyszczenie środowiska czy zwiększony ruch ciężarówek. Przykładem może być sytuacja w Rybnicy Leśnej na Dolnym Śląsku, gdzie planowana rozbudowa kopalni melafiru spotkała się z oporem mieszkańców i obawami o spadek wartości nieruchomości oraz negatywny wpływ na turystykę.
Dodatkowo, nowe przepisy geologiczne mogą ograniczyć prawa właścicieli nieruchomości położonych na terenach złóż strategicznych, uniemożliwiając im dochodzenie odszkodowań za spadek wartości działek czy ograniczenia w ich użytkowaniu. Każdy, kto planuje budowlaną inwestycję, przed podjęciem decyzji o zakupie działki w danym regionie dokładnie zapoznaje się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz planowanymi inwestycjami, które mogą wpłynąć na przyszłą wartość nieruchomości.
W rejonie powiatu zawierciańskiego obawy budzi planowana co najmniej od piętnastu lat budowa kopalni cynku i ołowiu. Wiele osób wstrzymało się lub zbudowało swoje domy w zupełnie innych miejscach, bo widmo takiego sąsiedztwa skutecznie wstrzymuje inwestorów – firmy, osoby prywatne – przed wiązaniem się z tak niepewnym dla nich terenem. Region zawierciański nie będzie bowiem wyjątkiem i wartość zbudowanych tu nieruchomości po prostu spadnie.
Przykłady z Polski
Kilka konkretnych przykładów z Polski, gdzie inwestycje przemysłowe (kopalnie, odkrywki, zakłady przemysłowe) wpłynęły na ceny działek i nieruchomości lub budziły takie obawy wśród mieszkańców:
Bełchatów (kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego)
W rejonie kopalni i elektrowni Bełchatów ceny działek są wyraźnie niższe niż w podobnych lokalizacjach w woj. łódzkim. Mieszkańcy gmin Kleszczów i Bełchatów od lat obserwują spadek zainteresowania działkami w pobliżu odkrywki ze względu na hałas, pył, wibracje i obniżanie się poziomu wód gruntowych.
Turów (kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego)
Przy granicy z Czechami, w rejonie Bogatyni, nieruchomości w pobliżu kopalni Turów mają obniżoną wartość. Problemem są wstrząsy, osiadanie gruntu i obniżenie wód gruntowych, co budzi obawy mieszkańców, że nie będą w stanie sprzedać nieruchomości po rozsądnej cenie.
Rybnica Leśna (kopalnia melafiru, Dolny Śląsk)
Planowana rozbudowa kopalni spotkała się z protestami mieszkańców, którzy argumentowali, że inwestycja obniży wartość ich domów i działek, zniszczy walory krajobrazowe i zniechęci turystów. Ceny działek rekreacyjnych w okolicy spadały już w trakcie samej dyskusji o rozbudowie.
Gubin i Brody (planowana kopalnia węgla brunatnego, woj. lubuskie)
Już same plany budowy kopalni odkrywkowej w latach 2000–2010 spowodowały, że ceny działek w Gubinie i Brodach mocno się wahały, a kupcy wstrzymywali się z inwestycjami. Wielu właścicieli skarżyło się, że nie mogą sprzedać działek, bo nikt nie chce ryzykować w rejonie planowanego przemysłu ciężkiego.
Mielno, Gąski (planowana elektrownia jądrowa)
Sama informacja o lokalizacji przyszłej elektrowni jądrowej wzbudziła obawy właścicieli działek letniskowych i turystycznych. Część inwestorów wycofała się z zakupu gruntów, a mieszkańcy przewidywali spadek wartości nieruchomości – mimo że ostatecznie decyzja inwestycyjna została przesunięta.
Śląsk (rejon Rudy Śląskiej, Bytomia, Zabrza)
Historycznie w rejonach górniczych ceny działek są niższe ze względu na ryzyko szkód górniczych: pękające mury, osiadanie budynków, konieczność zabezpieczeń fundamentów.
W Bytomiu niektóre osiedla były wyłączane z budowy nowych domów, a ceny działek potrafiły być nawet o 20–40% niższe niż w miastach obok, gdzie nie było wydobycia.
